Stres – sprzymierzeniec, czy wróg? Psychologia radzenia sobie ze stresem.

Czym jest stres, w jaki sposób wpływa na nasz organizm i jak najlepiej sobie z nim radzić odpowiedź na te pytania znajdą Państwo w niniejszym artykule.
Stres jest rodzajem reakcji obronnych organizmu człowieka. W powszechnej opinii uważany jest za zjawisko szkodliwe. W rzeczywistości działanie niepożądane przynosi jedynie stres zbyt silny i zbyt długotrwały. Stres jest nie tylko niezbędny człowiekowi do życia ale może być wręcz korzystny, dopóki nie pozwolimy mu zapanować nad naszym życiem. Tak więc najistotniejszą sprawą jest tu jego ilość i stopień. Jego umiarkowane nasienie pomaga nam radzić sobie z wymogami dnia codziennego, umożliwia rozwój psychiczny, mobilizuje do działania ,zwiększa energię, pozwala pokonywać przeszkody. Możemy określić go mianem stresu pozytywnego i jest on prawidłową, biologiczną reakcją. Natomiast o negatywnym działaniu stresu na nasz organizm mówimy wtedy, gdy po fazie mobilizacji nie mamy możliwości jego rozładownia w działaniu, w akcji. Wtedy rozładowanie reakcji stresowej następuje we wnętrzu naszego organizmu.

Każdy człowiek ma indywidualny poziom odporności na stres. To, czy daną sytuację ocenimy jako stresującą, czy też nie zależy od percepcji wydarzenia, osobowości, cech charakteru ,często od dotychczasowych doświadczeń i aktualnej sytuacji życiowej. Niezmiernie ważne jest to, abyśmy adekwatnie reagowali na bodźce płynące z otoczenia. Na odbiór rzeczywistości bardzo często mają wpływ niezweryfikowane przekonania, nieuświadomione kompleksy, nawykowe reakcje emocjonalne, lękowa interpretacja rzeczywistości.
Powszechnie przyjmuje się, że reakcję stresową mogą wywołać wydarzenia trudne, nieprzewidziane, tragiczne sytuacje. Stres może być również uruchomiony przez pozytywne zawirowania emocjonalne jak: wygrana, niespodziewany awans w pracy, czy też narodzenie dziecka. Mówimy wówczas o eustresie. Eustres ma zawsze konsekwencje pozytywne, mobilizujące do działania.
Skutki stresu odczuwamy zarówno w ciele, jak i psychice. Stres jest bardzo wyczerpujący fizycznie, emocjonalnie. W organizmie człowieka znajdują się określone ośrodki, gdzie gromadzi się napięcie związane ze stresem; zwłaszcza głowa, ramiona, szyja, brzuch, krzyż.
Sam stres nie wywołuje choroby, a jedynie uruchamia procesy zachorowania. Sytuacje stresowe powodują spadek odporności organizmu. Dokonuje się to na skutek powiązania pomiędzy układem immunologicznym, dokrewnym i nerwowym ( szczególnie podwzgórze i przysadka). Pod wpływem zagrożenia zostaje zaktywizowany układ sympatyczny. Zwiększa się wydzielanie adrenaliny przez nadnercza, wzrasta ciśnienie krwi, przyspiesza akcja serca, wzrasta poziom glukozy we krwi i hamowane są procesy trawienne.
Jak rozpoznać objawy stresu?
Do objawów fizycznych zaliczamy:
– Nieuzasadnione bóle w różnych miejscach ciała. Jeśli w ciągu dnia nie wykonujemy specjalnego wysiłku, a wszystko nas boli, to świadczy o utrzymującym się w organizmie stałym napięciu  mięśniowym
– Zaburzenia oddychania: płytki oddech, poczucie, że nie możemy nabrać powietrza. Równolegle albo w kolejnej fazie pojawiają się zaburzenia snu. Nie możemy zasnąć, budzimy się w środku nocy czego konsekwencją jest poranne zmęczenie.
Natomiast objawy psychiczne to:
– kłopoty z koncentracją,
– trudności w zapamiętywaniu,
– poczucie zagubienia,
– dezorientacja,
– spadek zdolności intelektualnych.
Stres zbyt długotrwały przyczynia się również do rozwoju zaburzeń psychicznych przede wszystkim takich, jak: zaburzenia lękowe ( nerwicowe) i depresyjne. Stres traumatyczny stwarza ryzyko wystąpienia PTSD.
Istnieje wiele metod aby zredukować szkodliwe skutki działania stresu. Do najczęściej stosowanych należą:
– zadbanie o swoje potrzeby fizyczne i psychiczne,
– uświadomienie sobie, co mnie stresuje oraz jakie to wywołuje reakcje emocjonalne i fizyczne w moim organizmie,
– ustalenie co w sytuacji stresowej mogę zmienić. Najważniejsze to nie pozwolić „wyłączyć „się myśleniu. Uspokojenie gonitwy myśli i chłodna ocena sytuacji pomogą nam podjąć właściwą decyzję,
– umiejętne gospodarowanie czasem. Większość ludzi wpada w złość albo czuje się przeciążona ponieważ nie wykorzystuje efektywnie czasu,
– ćwiczenia fizyczne. Ruch sprawia, że krew krąży szybciej usuwając z organizmu nadmiar adrenaliny i hormonów stresu, które wytwarzamy w chwilach zdenerwowania,
– ćwiczenia oddechowe. Rytmiczny i głęboki oddech pozwala odblokować energetyczne kanały i pozbyć się stresu.
Literatura:  Heszen, Sęk : Psychologia zdrowia.PWN, Warszawa 2007,:

Post Author: Olga Przybyłek